Οι Προσδιορισμοί (Αρχαία Ελληνικά)

                                       ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ

                                         Αρχαία Ελληνικά                                  Ονοματικοί και Επιρρηματικοί
     

Βασικό Λεξικό Αρχαίων Ελληνικών

ΒΑΣΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ



Α

άβατος = ο μη βατός, αδιάβατος, απαραβίαστος, αβέβαιος = ασταθής, άστατος, άβίωτος = ανυπόφορος.

άβίωτόν έστι τινί = ο βίος είναι ανυπόφορος σε κάποιον.

Τα είδη των Προτάσεων

Τα είδη των Προτάσεων

Tα είδη των προτάσεων

Bασική μονάδα του λόγου, το πιο σύντομο δηλαδή τμήμα του που περιέχει ένα νόημα, είναι η πρόταση:

Λόγος ψυχῆς εἴδωλόν ἐστιν.

Η πρόταση λειτουργεί στο πλαίσιο ευρύτερων τμημάτων του λόγου. Τέτοια είναι:

Οι Αντωνυμίες

Οι Αντωνυμίες

 

Oι αντωνυμίες

Αντωνυμίες ονομάζονται οι λέξεις που χρησιμοποιούνται στον λόγο αντί ονόματος, ουσιαστικού ή επιθέτου, και συνεπώς λειτουργούν στην πρόταση όπως ένα όνομα.

Οι Χρόνοι του Ρήματος

Οι Χρόνοι του Ρήματος

Χρόνοι ονομάζονται οι τύποι, οι μορφές του ρήματος που δηλώνουν:

α) Τη χρονική βαθμίδα, το πότε γίνεται αυτό που σημαίνει το ρήμα· αν δηλαδή γίνεται στο παρόν, στο παρελθόν ή στο μέλλον (βλ. τις έννοιες προτερόχρονο, σύγχρονο και υστερόχρονο στις § 128, 188).

β) Τον τρόπο ενέργειας του ρήματος, το πώς παρουσιάζεται αυτό που σημαίνει το ρήμα· αν δηλαδή παρουσιάζεται εξακολουθητικά, στιγμιαία-συνοπτικά ή ως κάτι συντελεσμένο.

Tο Άρθρο

                        Tο άρθρο

 

Όταν κάνουμε λόγο για άρθρο στην Α.Ε., εννοούμε το οριστικό άρθρο ὁ, ἡ, τό, το οποίο τίθεται μπροστά από ονόματα ή άλλα μέρη του λόγου που χρησιμοποιούνται ως ονόματα. Το άρθρο δεν έχει κλητική πτώση· μπροστά από την κλητική των ονομάτων χρησιμοποιείται το κλητικό επιφώνημα ὦ:

ἡ ναῦς – ὁ Κριτίας – οἱ Πέρσαι – τὸ ἀδικεῖν – οἱ ἀποθανόντες – ὦ Ἀθηναῖοι

Ἔτι ἓν λείπεται, τὸ ἢν πείσωμεν ὑμᾶς.

Οι Πτώσεις

Oι πτώσεις

Πτώσεις ονομάζονται οι διάφοροι μορφολογικοί τύποι των ονοματικών μερών του λόγου, δηλαδή των ουσιαστικών, των επιθέτων και των αντωνυμιών. Σταδιακά καθιερώθηκαν ως πτώσεις στην Aρχαία Eλληνική η ονομαστική, η γενική, η δοτική, η αιτιατική και η κλητική. Από αυτές η ονομαστική και η κλητική καλούνται ορθές, ενώ η γενική, η δοτική και η αιτιατική πλάγιες πτώσεις.

Απαρέμφατο

                                   Απαρέμφατο

Ορισμός

Το απαρέμφατο είναι άκλιτος ονοματικός τύπος του ρήματος.

Ως ρηματικός τύπος ακολουθεί την ίδια σύνταξη με το αντίστοιχο ρήμα από το οποίο προέρχεται, έχει χρόνους και διαθέσεις και δέχεται επιρρηματικούς προσδιορισμούς, ενώ ως ονοματικός τύπος μπορεί να εκφέρεται με το ουδέτερο άρθρο κάθε πτώσης.

Η ονοματική φύση του απαρεμφάτου αποδεικνύεται από το ότι αυτό:

Δευτερεύουσες Αναφορικές Προτάσεις

Δευτερεύουσες Αναφορικές Προτάσεις


Οι εξαρτημένες αναφορικές προτάσεις της ΑΕ χωρίζονται συνήθως σε δύο κατηγορίες: Τις "ονοματικές" αφενός, οι οποίες αποκαλούνται και "προσδιοριστικές", "διασαφητικές" ή "επιθετικές", και τις "επιρρηματικές" αφετέρου. Η διάκριση αυτή δεν στηρίζεται σε "εξωτερικά", τυπολογικά κριτήρια, π.χ. διαφορετική έγκλιση στη μια και την άλλη περίπτωση, αλλά σε "εσωτερικά", δηλαδή σε κριτήρια που έχουν σχέση με το περιεχόμενο και το νόημα των εν λόγω προτάσεων.

Οι Διαθέσεις του Ρήματος

Οι  Διαθέσεις του Ρήματος


Το ρήμα αποτελεί βασικό στοιχείο της πρότασης και δηλώνει ότι το υποκείμενο ενεργεί, παθαίνει ή βρίσκεται σε μια κατάσταση. Η ιδιότητα του ρήματος να δείχνει τι κάνει το υποκείμενο ή τι παθαίνει ή σε ποια κατάσταση βρίσκεται ονομάζεται διάθεση.
Οι διαθέσεις του ρήματος είναι τέσσερις: η ενεργητική, η μέση, η παθητική και η ουδέτερη.

➤ Η διάθεση του ρήματος δεν πρέπει να συγχέεται με τη φωνή. Η διάθεση αφορά

Παραθετικά Επιθέτων - Επιρρημάτων - Β΄Όρος Σύγκρισης

Παραθετικά Επιθέτων και Επιρρημάτων

 

ΒΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΤΩΝ

Ἡ ἰδιότητα ἤ ποιότητα ποὺ φανερώνει ἕνα ἐπίθετο μπορεὶ νὰ ὑπάρχει σὲ δύο ἤ περισσότερα ὄντα, ἀλλὰ σὲ διαφορετικὸ βαθμό. Γιὰ νὰ δηλώσουν τὸ διαφορετικὸ αὐτὸ βαθμό, τὰ ἐπίθετα ἔχουν κανονικὰ ξεχωριστοὺς τύπους (μονολεκτικοὺς ἤ περιφραστικούς) ποὺ λέγονται βαθμοὶ τῶν ἐπιθέτων: σοφὸς μὲν Σοφοκλῆς, σοφώτερος δ’ Εὐριπίδης, ἀνδρῶν δ’ ἁπάντων σοφώτατος Σωκράτης – φίλος, μᾶλλον φίλος, μάλιστα φίλος.

Οἱ βαθμοὶ τῶν ἐπιθέτων εἶναι τρείς: